Üniversite yıllarındaydım sanırım ‘sağlıklı beslenme’nin ne demek olduğunun ilk farkına vardığımda. Malum bol stresli bir üniversite sınavından çıkmıştım ve en çok istediğim bölümlerden biri olan gazeteciliği kazanmış olmanın verdiği rahatlıkla iyice de salmıştım kendimi. Hafif balık eti olan bedenim baktım ki gittikçe daha bir yuvarlak hale geliyor. Son çare olarak bir spor salonuna kayıt oldum ve spor hocamın desteğiyle sıkı da bir diyete girdim. Sonunda 9 kilo verdim ve istediğim bedene ulaştım. O gün bugündür hep dikkat ettim ama bir daha da diyet yapamadım. Ne zaman ki yoga ile tanıştım bedenim için neyin iyi olabileceğine kafa yormaya başladım. Bugün artık bedenimin gerçekten istemediklerini yememeye çaba gösteriyorum. Kilo alıp almamak ise gerçekten çok da umrumda değil çünkü zaten sağlıklı beslendiğinizde ve bedeninizi çalıştırdığınızda kilonuzda fazla değişiklik olmuyor.

Öte yandan insanın kendi bedenini her şeyi ile sevmesi gerektiğini düşünüyorum. Her ne kadar popüler kültür bize bunun tam tersini dayatsa da gözümüzü açık tutmakta fayda var. ‘Örnek anneler’ olarak doğumdan 2 ay sonra işe dönen süper modellerin haber yapılması, 5 yaşında çocukların elinde partiden çıkmış kıyafetleri ile ve yoğun makyajlı Barbie’lerle oynaması, 50 yaşında bir sanatçının plajda fotoğrafı çekilip kiloları yüzünden rencide edilmesi, bütün reklamlarda mutlu insanların süper fit ve güzel görünmesi buna sadece birkaç örnek. Bir yandan her daim fit olmamız gerektiği pompalanırken, diğer yandan abur cubur reklamları aldı başını gidiyor ve okul kantinlerinde çocuklar birbiriyle yarış ediyorlar gofret ve bisküvi yemede. Çocukların kimileri obezite sınırında, kimileri de yediklerini gizli gizli kusuyor. Mis gibi ev yemekleriyle beslenen, açık havada oyunu bilgisayara tercih eden çocuklar çok az bugün.

Bedenim için iyi olanları yiyorum derken sürekli sebze, meyve ile besleniyorum sanmayın, sonuçta şehir insanlarıyız ve her ortama girip çıkıyoruz. Fakat dikkatli olur özellikle de alışverişlerimizde etiket okuyabilme bilgisini edinirsek büyük yol katetmiş oluruz. Etiket okumak hem size hem de ailenize ummadığınız faydalar sağlar. Katkı maddeli her tür yiyecek ve içecekten sizi uzak tutar ve yarının çocuklarını da bilinçlendirmenizde önemi büyüktür.

 En Çok Dikkat Edilmesi Gereken Gıda Katkı Maddeleri

Benzoik Asit (E210) ve Sodyum Benzoat (E211) gibi Benzoatlar – Soslar, margarin, ketçap, mayonez gibi gıdalarda kullanılır. Alerji ve astım hastalarında ataklara neden olabilir. Kanserojen olduklarından şüphelenilmektedir.

BHA (E320) ve BHT (E321) – Yağlarda, hazır çorbalarda ve cipslerde antioksidan olarak kullanılır. Alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Kanserojen olduklarından şüphelenilmektedir. Bazı Avrupa ülkeleri ve Japonya’da kullanımları yasaktır.

Sunset yellow (E110), Tartrazin (E102), Amaranth (E123), Patent Blue V (E131), Green S (E142) gibi Gıda Boyaları – Renk vermek için şekerleme, dondurma, toz içecekler, salata sosu ve ketçap gibi pek çok gıdada kullanılırlar. Alerjik reaksiyonlara, astım ataklarına, çocuklarda hiperaktif davranış bozukluklarına neden olduklarından ve kanserojen olduklarından şüphelenilmektedir. E123 ve E110, ABD ve Avrupa’nın pek çok ülkesinde yasaklanmıştır.

Nitrat ve Nitritler (E249, 250, 251, 252) – Koruyucu, renklendirici ve lezzet artırıcı olarak sosis, salam gibi gıdalarda kullanılırlar. Baş ağrısı ve kurdeşene neden olabilirler. Vücutta kanserojen bir madde olan nitrozamine dönüşürler.

Aspartam (E951) – Diyet gıdalarda kullanılan yapay tatlandırıcı. Çok kullanıldığında vücutta şişmelere ve başta sinir sistemiyle ilgili olmak üzere çok sayıda soruna neden olduğu iddia edilmektedir.

Siklamatlar (E952) – Diyet gıdalarda kullanılan yapay tatlandırıcı. Kansere neden olduğu için ABD’de yasaklanmıştır.

Sülfitler (E220, 221, 222, 223, 224, 225, 226, 227, 228) – Çeşniler, deniz ürünleri, jöleler, kremalı bisküviler, kurutulmuş meyveler, meyve suları, konserve sebzeler, dondurulmuş patates ve hazır çorbalarda, bira, şarap gibi içeceklerde bulunurlar. Sülfitler göğüste sıkışma, kurdeşen, karında kramp, ishal, başta yanma hissi gibi bulgulara neden olabilirler. Duyarlı astımlılarda astım atağını tetikleyebilirler. Bazı vitaminlerin vücutta yıkımına neden olurlar. ABD’de bazı ürünlerde kullanımları yasaklanmıştır. Bu gıda katlı maddelerinin tümü ülkemizde kullanılmaktadır.

Bir önceki postuma yönelik birçok mail ve mesaj geldi. Ayrıca detoks konusunda da birkaç soru var. Tıp doktoru olmadığımdan öncelikle, her zaman detoks yapmadan önce doktorunuza danışıp, kendi vücut yapınıza uygun bir detoks yöntemi seçmenizi önereceğim. Bir yandan insan yaşını aldıkça da kendi kendinin doktoru oluyor, vücudunun neye nasıl tepki verebileceğini tahmin edebiliyor. Tahmin edemeyeceğimiz noktada ise uzmanlara danışmak gerekiyor. Benim buradan aktardıklarım kendi araştırmalarıma ve deneyimlediklerime dayanan yöntemler. Ama bendeki yöntemler sizde de birebir başarılı olacak diye birşey yok sonuçta her bünye farklı.

Bedenimizi bugüne kadar birikmiş zehirlerden temizlemek için detoks yapmalıyız. Çok basit ve ucuz yöntemlerle vücuttaki ağır metallerden toksik maddelerden kurtulmak mümkün. İnsan vücudu mucizevi bir biçimde kendi kendini temizleme özelliğine sahip. Düzgün beslenme, düzenli uyku ve biraz egzersiz bunun anahtarları. Bunlara ek olarak da doğal besinlerle vücudu desteklemek gerekiyor. Bol sebze ve meyve tüketmeli, böcek ilaçları ve hormonlardan sakınmak için organik ürünlere yönelmeli ya da en azından her sebze ve meyveyi mevsiminde tüketmeye başlamalıyız; doğal zamanında yetişen sebze meyvelere çok daha az hormon ve böcek ilacı veriliyor. Ayrıca böğürtlen, ahududu, çay üzümü, yaban mersini vb yabani meyveler hormon, böcek ilacı vb içermiyor, antioksidan deposu ve bağışıklık sistemini destekliyorlar. Artık bu tür meyveler (berry’ler) süper-meyveler olarak tanımlanıyor. Bunun yanısıra kayısı çekirdeği, acı badem ve üzüm çekirdeğinin kanser önleyici etkileri biliniyor. Keten tohumu, ısırgan (özellikle kökü) gibi bitkiler de bol lignan içeriyorlar ve kanseri önlemede etkililer. Spiriluna, ekinezya gibi desteklerle bağışıklık sistemini güçlendirebilirsiniz.

Evde uygulanabilecek basit bir detoks programı;

Hergün yapılacaklar (7 gün boyunca uygulanacak):  Sabah ilk iş kalkar kalkmaz ılık bir bardak su ve 1 çorba kaşığı elma sirkesi. 1 saat sonra 1 bardak taze sıkılmış meyve suyu (portakal, elma, armut, kivi, nar vb 1 limon + 1 diş sarmısak (program boyunca hergün 1 diş daha eklenecek)+ 1 çorba kaşığı sızma zeytinyağı (her gün 1 kaşık artırılacak), 2-3 cm uzunlukta taze zencefil + 1 bardak su, blenderda karıştır ve iç; fazla hazırlayıp gün boyu da içebilirsiniz) 15 dakika sonra 2 fincan karaciğer detoks çayı: Karahindiba, zencefil, yonca, at kuyruğu, tarçın, maydanoz, balla tatlandırılarak. (bu bitkilerin hepsi aktarlarda ya da marketlerce kolayca bulunabiliyor, karışımı bolca bir kez hazırlayıp sıcak su ekleyerek ilerki günlerde kullanabilirsiniz. Gün boyunca bir gece suda beklettiğiniz ceviz, badem, fındık (kavrulmamış) çok aşırıya kaçmadan yiyebilirsiniz. Destek olarak boğa dikeni (milk tistle) tabletleri almanız öneriliyor. Eczanelerde bulabilirsiniz.

1. Gün: Sabah taze meyve yiyebilir, sebze suyu içebilirsiniz. Öğlen sebze salatası zeytinyağı, limon, elma sirkesi ve baharat ekleyebilirsiniz. Akşam taze meyve ya da sebze suyu.

2-4. Gün: Mümkün olduğunca taze meyve ve sebze suları (meyve ve sebze sularını karıştırmayın) bitki çayları. Toplam 16 bardak kadar tüketmeye çalışın. Potasyum suyu tüketin. Potasyum Suyu Hazırlanışı: Birkaç adet patatesin kabuklarını 0.5-1 cm kalınlıkta soyup bu kabukları havuç, kereviz, maydanoz, kırmızı pancar, bol soğan ve sarımsak (50 diş kadar) 40-60 dakika kısık ateşte haşla ve bir süre suda beklet. Süzüp gün boyu tüket. Bu sebzelerin organik olması çok yararlı olacaktır. Baharat eklemeyin. Çalışanlar bir gece önceden hazırlayabilirler.

4. Gün: 1. günle aynı. 

6-7. Gün: Bol bol organik sebze ve meyve, bunların suları, bitki çayları.

Programa başlamadan 1 hafta öncesinde et ve süt ürünlerini kesinlikle kesmek gerekiyor ve bunlara program bittikten en az 1 hafta sonra yavaş yavaş başlamak gerekiyor. Program sırasında kendinizi fazla yormamanız, stresli ortamlardan kaçınmanız, spor yapıyorsanız daha düşük zorluklarda yapmanız öneriliyor çünkü arınma (detoks) süreci de kendi içinde enerji gerektiren, yorucu bir süreç. Ayrıca bu dönemde bol bol sauna, buhar banyosu, jakuzi gibi uygulamalardan yararlanmalısınız. En azından evde otururken termofor ya da sıcak su şişeleri ve battaniyelerle vücudu sıcak tutup bol bol terlemeye çalışmanız gerekiyor.Bu detoks programı çok değerli bilgilere sahip bir arkadaştan gelmişti bana. Dolunaydan bir hafta önce yapıp bedeninizi tamamen temizleyebileceğiniz bir yöntem.

Bunun yanısıra böylesine bir detoksa hazır hissetmiyorsanız kendinizi ve bu yönteme bedeniniz izin vermiyor, bazı rahatsızlıklarınız da varsa, kısmen bir beden temizliği yapabilirsiniz. Örneğin birinci seçenek olarak, haftada bir gün sadece sıvı alabilirsiniz, taze meyve ya da sebze suyu. İkinci seçenek olarak da, en son öğününüzü 16.oo’da yer ve sonrasında hiçbir şey yemez sadece bitki çayı içersiniz. Aslına bakarsanız haftada bir akşam öğünlerini sadece yoğurt ve meyve olarak almak bile temizliyor bedeni. Akşam öğünlerini kaldırmak ya da hafifletmek benim çok sık yaptığım birşey. İnanın çok sağlıklı hissettiriyor.

Zihnimle en fazla çatıştığım zamanlar PMS (Regl Öncesi Sendrom) olsa gerek. Hatta bazen öyle ki tamamen hakimiyeti kaybedebiliyorum. Bir bakmışım ki zihnim tamamen beni ele geçirmiş. Ye diyor yiyorum, git diyor gidiyorum, bağır diyor bağırıyorum. Oldukça aksi, huysuz, sinirli bir kadına dönüşüyorum çoğu zaman bu dönemlerde. Ne zaman ki Doğa uyarıyor o zaman gidip aynaya bakıyorum ve “Hadi durma zamanı” diyorum kendime. İşte o anda başlıyor zihin geri çekilmeye, farkına vardığım ilk anda.

Ne saçma sapan şeyler yapıyor insan bu dönemde. Örneğin aynı anda hem tatlı hem ekşi istiyor benim canım bazen. Mesela bir turşu atıyorum ağzıma, arkasından çikolata. Toksik oluyorum komple, hani öyle ki o mide benim değil. Üstelik farkına vara vara yapmak da ayrı konu ama seviyorum ben bu zıtlıkları. Örneğin gayet toksik bir günün ardından detox yapmak çok hoşuma gidiyor. Dengemi böyle buluyorum napıyım:) Neyse şaka bir yana son dönemde PMS sırasındaki tatlı krizleri için başvurduğum şeyler hurma, yaban mersini ve keçi boynuzu. Tabiki de bazen bunlarda da abarttığım oluyor miktar olarak ama en azından doğal olduklarını biliyorum ve faydaları var bedene. Bir de kendime yapabildiğim en iyi şey böyle dönemlerde akşam yemeğini sadece meyve ve yoğurt ile geçirmek oluyor. Üzerine de bir güzel bitki çayı.

Kök çakra aktive olduğundan kadının en yaratıcı, üretici olduğu dönem regl dönemi. Aslında iyi değerlendirmek, verim almak lazım. Yoğun fiziksel aktiviteden kaçınıp, vücudu mümkün olduğunca dinlendirip, doğal ve faydalı besinlerle beslenmek gerek. Yoga yine her şeyde olduğu gibi burada da devreye giriyor ama hatha yoga değil daha nefes ağırlıklı çalışmak gerek ya da ille de duruşlardan yapmak istiyorsa bedeniniz, ancak ilk 2 günü geçtikten sonra, öne eğilerek yapılanları tercih edebilirsiniz. Fakat özellikle mum duruşu gibi ayakların yukarı kaldırıldığı duruşların kesinlikle yapılmaması gerekiyor. Çünkü salgı bezlerini, dolayısıyla hormonları ters etkileyebiliyor.

Şimdi sizlere bugünlerde okuduğum ilginç kitaplardan birinden bahsetmek istiyorum; “Vücudun Gizli Mesajları” – Susan L.Levy -Carol Lehr. Kitap, klinik kinezyoloji sanatı ve uygulamasını anlatıyor. Kitabın her bölümü çok ilginç olmakla birlikte PMS’i anlatan bölüm ayrıca ilgimi çekti çünkü gerçekten de kafa yoruyorum bu dönemdeki gerginliklerimi azaltmak ve zihnimin kontrolüne girmemek için. Belki sizlere faydası olur diye düşündüm. İşte kitaptaki bilgilere göre PMS tipleri;

Tip A – Anksiyete: Korku, aşırı sıkıntı, alınganlık, güvensizlik, kırılganlık ya da ruhsal değişkenlik. Bu tip PMS yaşayan kadınlarda eziyet kompleksi görülebilir. Çözüm; vücutlarında sakin, mutlu bir ortam yaratmaya destek olabilecek türde besinleri yediklerinden emin olmalıdırlar. Fazla tuz beyin ve sinir sistemi dahil tüm vücutta şişkinliğe sebep olur. Bu da anksiyete ve ruh hali değişikliklerini getirir. B6 vitamini alabilirsiniz. Ya da tam olarak B Complex kullanılabilir.

Tip C- Yiyeceklere Özlem: Bu tip kadınlar şeker isteğine kapılınca vücudun kimyasal dengesi bozulur, kan şekeri seviyesi düşer ve bu da genelde baş ağrısına sebep olur. Şeker arzusu geldiğinde yapılabilecek en kötü şey şeker yemektir. Genelde bu karşı konulamayan istekler kadınları yanlış yöne yönlendirir ama aslında diyetlerinde eksik olan bir başka besine işaret etmektedir; Krom ya da çinko eksikliği. Fazladan şeker alımı vücudun krom ya da çinko rezervlerini harcar, çünkü şeker işlenmiş karbonhidrattır ve kendi rezervi yoktur. Şeker ve işlenmiş besinleri kısıtlanması ve daha fazla tahıl yenmesi, PMS süresindeki yiyecek özlemi nöbetlerini yatıştırmakta genellikle yeterli olmaktadır. Çikolata isteği genellikle vücutta magnezyum eksikliğine işaret eder. Herhangi bir yeşil besinde gayet çok magnezyum vardır. Kara lahana, ıspanak, siyah hardal, pancar yaprakları, brüksellahanası, has buğday filizi sütü gibi koyu yeşin besinler bol miktarda magnezyum içerirler.

Tip H – Hiperhidrasyon: Fizyolojik olarak bu tip kadınların vücudu diğer kadınlara göre daha fazla şişer ya da iltihaplanır. Ağrılı, gergin kaslar, tutulma ve su tutması yaşarlar. Hatta bazen kırmızı yanaklar, boyun ve tiroid bölgesinde kırmızılıklar oluşur. Bu tip kadınların mutlaka hangi besinlere karşı alerjik olduklarının tespit edilmesi gerekir. Kahve ile birlikte gazoz ve bazı çaylar vücutta enflamasyona neden olur ve hormon üretimini kötü yönde etkiler. B vitamini, magnezyum ve doğal idrar söktürücüler kullanılabilir. Karahindiba, maydanoz, yonca, rezene tohumu, shave grass ( Equisetum Hyemale), kereviz, ayı üzümü, potasyum ve B6 gibi bazı besin ve bitkisel tamamlayıcılar geçici olarak kullanılabilir. Bunlar etkili doğal idrar söktürücüdürler ama uzun süre kullanılmamalıdırlar. Bir de keten tohumu yağı ile vücuda kompres yapılabilir ya da günde 2 çay kaşığı bu yağdan içilebilir. Oldukça hassas olan ve buzdolabında saklanması gereken yağ hiç ısıtılmamalıdır. Omega 3, 6 ve 9 yağ asitlerini içeren en iyi yağ keten tohumu yağıdır. H tiplli kadınlar ayrıca sigara içmemelidir. Vücuda giren duman, hassas dokularla buşuştuğunda, kolayca vücudu okside eder ya da paslandırır.

Tip D – Depresyon: Aşırı ruh hali değişiklikleri, ilerleyen vakalarda uzayan depresyonlar, kendi kendini yaralama ve intihara eğilim görülebilir. Ek semptom olarak sinirlilik, unutma, uykusuzluk ve uyuşukluğu da sayabiliriz. D tipi kadınların şeker ve diğer işlenmiş karbonhidratlardan ya da kahve, gazoz ve alkol gibi kuvvetli uyarıcılardan uzak durmaları gerekir. Basit sebze ve tahıllara yönelmek gerekir. Soya ürünleri, badem ve kabak çekirdeğinin de yararlı olduğu görülmüştür. B ve E vitaminleri, magnezyum, çinko ve amino asit semptomları hafifletir. Kediotu ve çarkıfelekten elde edilmiş bitkisel solüsyonlar, tabletler ya da homeopatik bileşimler ve değişik markaların papatya gibi bitkisel çaylarıda sakinleştirici olarak kullanılabilir.

“PMS’i yenmek, menopoza sağlıklı geçiş için önemli bir önkoşuldur. Vücut doğal yaşam devrelerini yaşamaya devam ederken menopoza doğal çözümler bulmak, kadının en önemli amacıdır” diyor kitapta.

“Doğa, kadını ustalık eseri olarak yaratmıştır.” G.E.Lessing

Yöresel yemeklerin tadına baktık, daha önce hiç görmediğimiz ağaçlar, çiçekler, kokular tanıdık, buğday tarlalarında kaybolduk. Bir an gerçekten kaybolduk da cennete düştük sandık. Ve hayran olduk Kıbrıs’a, ne kadar gelişmiş olduğuna şaşırdık kaldık. Şahsen Bellapais adındaki o Rum köyünde bıraksanız yaşarım. O büyük kapılı evlerden birinde oturur, bir bisiklet edinir, her tür bitki yetiştirir, sık sık da büyük manastırdaki klasik müzik konserlerine giderim. 

Kıbrıs’a gitmek için en güzel tarihler Haziran, Eylül ve Ekim ayları. Daha önceki yıllarda Eylül’de gittik ama Haziran’ın tadı da başkaymış. Güneşten pek hoşlanmayan şeffaf beyaz tenli olan bizler için hafif gölgeli olması gerekiyor gittiğimiz mevsimin. Temmuz, Ağustos sıcakları bize göre değil örneğin. Ancak Bodrum’a gidilir zaten bu aylarda, daha güneye inilmez bana göre.

Otel olarak Kıbrıs için tek tavsiyem Acapulco. Üstelik çocukla gitmek için çok rahat bir otel. İçinde büyükçe bir oyun parkı, 2 çocuk havuzu var. Ama en güzeli kumsalı tabiki ve de denizi. Bana göre Kıbrıs’ın en iyi plajı. Yemekler hem damak tadı hem de çeşit olarak çok iyi, öyle ki gayet seçici olan Doğa’nın bile iştahını açtı. Kocaman bir lunapark yapılıyor içine, sanırım 15 Haziran’da bitecekmiş. O haliyle de çocukların bayılacağı bir otel olacağı kesin. Doğa, “hayatta en çok sevdiğim yer Akapuko” diyor ve hep çok mutlu oluyor orada. Dönüşte de bir süre bunalıma giriyor.

Serdar iş seyahati çıkarınca biz de fırsat bu fırsat Bursa’ya gidelim anneannemizi, kuzenleri görelim dedik. Onur, ben, Doğa çıktık yola. İyi ki de gitmişiz ne iyi geldi sevdiklerimizi görmek, sevgiyle yapılanları yemek, doğduğumuz yerin yeşilini koklamak ve Doğa’nın Bursa’nın doğasında koşturup oynadığını görmek. Bizim çocukken oynadığımız parklarda oynadı, koştuğumuz yollarda koşturdu, arkadaşlar buldu. Ev çocuğu hiç olmadı Doğa, olamadı. Havayı koklayarak oynamazsa mutlu olamıyor. Hatta geçen gün şöyle dedi; “Anne keşke evimizin üstü açık olsaydı o zaman yatarken bile havayı görebilirdik. Niye içerde yaşıyoruz biz zaten?”

Fakat ciddi anlamda bir “neden” sorusuyla karşıkaşıya kaldık yol boyunca. Her söylediğimize “Neden”sorusu ile yanıt veren Doğa bir noktadan sonra artık bizi de hiçbir soruyu yanıtlayamayacak hale getirdi. Neden sorusu en son geçtiğimiz haftalarda bir gün “ayakkabıya neden ayakkabı demişler? Kim koymuş bunun ismini? Neden koymuş?” şeklinde başladı. “Hah tamam kafa sorgulamaya başladı” dedim içimden fakat hani bir insan ne kadar soru sorabilir bilemiyorum. Bu soruları hem çok ayrıntıya girmeden hem de tam kıvamında yanıtlayabilmek ciddi çaba gerekritiyor. Çünkü ayrıntıya girsem bu defa ayrıntıları didiklemeye başlıyor, az bilgi versem yetinmiyor. Zorlanıyorum! Beynim bulanmış durumda:) Annelikte fiziksel yorgunluk hikaye bence bunların yanında. Bir yandan da yorgunlukların en keyif vereni. Serdar olmayınca daha da bir artıyor sorular üstelik ya da bana mı öyle geliyor bilmem ki. Hayır bir de ben de takıyorum kafayı onun sorduğu sorulara. Düşün düşün sürekli o neden bu neden…

Pamuk’u ilk defa evde 3 gün yalnız bıraktık, süper bakmış evimize mis gibi karşıladı bizi kapıda. Eve girince onu kapıda görmenin keyfi de başkaydı tabii. Herşeyi bıraktık 1 saat onunla oynadık önce:)

Yalnız hiç foto çekmemişiz şaka gibi yeni fark ettim:) Sadece dönüşte bir serada durmuştuk onun fotosu var o kadar. O da pek iyi çıkmamış.