Bakıcı konusundaki bütün yargılarımı tekrar gözden geçirmemi sağladı bu olay. Her ne kadar halen çocuğun belli bir yaşa kadar birebir anne ile olması gerektiğini düşünsem de iyi bir bakıcının çocuğu gerçekten mutlu edebileceğini gördüm. Kısacık bir servisten karşılama karesinin bile insanlar hakkında neler anlattığını gördüm ve de bir çocuğu mutlu edebilmenin ne kadar önemli olduğunu.
Geçenlerde Kahve Dünyası’ndayım. Yanımdaki iki masadaki çocuklar biranda birbirlerine koşup sarıldılar. Meğer eski okullarından arkadaşlarmış. Biri annesiyle gelmiş oraya, diğeride annesi ve annesinin arkadaşları ile. Arkadaşları ile gelen anne kızını diğer masaya götürerek aynen şöyle dedi; “Ay biz yan tarafa mantıcıya geçicez de arkadaşlarla biraz sizin yanınızda durabilir mi? Şimdi hiç çocuk yok arkadaşlarda bu da arıza çıkarsın istemiyorum”.
“Bu” diye adlandırılan kız çocuğu kendisinin neden arızalı olarak nitelendirildiğini bilmeden kalıverdi diğer masada. 5 dk. sonra arkadaşı ile kahkahalar atmaya başlamıştı bile ama içi gülüyor muydu bilemedim.
Yine başka bir gün Mado’dayım. Yanımdaki masaya bir anne geldi pusetle birlikte. Çocuğun pusetinin üzerindeki yağmur koruma zımbırtısı kapalı oturuyor öylece. Aklı çıkıyor çocuk uyanacak diye. “Haklı kadın çok bunalmış” dedim. Bİr süre sonra bir arkadaşı geldi kadının başladılar sohbete. Tam o sırada çocuk uyanmaz mı? Kadının ilk tepkisi tabii “neden uyandın annem sen şimdi amannnn” oldu. Ve ısrarla çocuğu pusetinden almadı. Çocuk ağlamaya devam etti uzunca bir süre, bu arada üzerine polar ve palto var terden patlamak üzere pusetin içinde. En sonunda kadın çocuğun yüzüne bakarak arkadaşına şöyle dedi; “Valla birincisinde çok üstüne düştüm. Ama bunda hiç yapmicam. Ne yaparsa yapsın uyku saatinde uyandı, uyusun yine napiyim”. Çocuk ağlamaya devam, kadın sohbete devam. Böyle kaç dakika geçti bilmiyorum, kadın en sonunda çocuğu aldı tabii kucağına. Arkadaşı uyardı en sonunda dayanamayıp, “şu polarını falan çıkarsana bari” diye. kadın çocuğu soydu ve çocuk sonunda gülümsedi. Ve ben de…
Anne olmak dünyanın en zor işi. Hepimiz bunalıyoruz zaman zaman ama herşeye rağmen çocukların önünde kullandığımız dile dikkat etmeliyiz. Tavırlarımız kadar kullandığımız dil de onların minicik beyinlerinde kaydediliyor. Herhalde birinin size “BU” diye hitap etmesini hiç istemezsiniz değil mi? Eee o halde neden size yapılmasını istemediğiniz şeyleri siz çocuklarınıza neden yapıyorsunuz? Boyları küçük diye onları her şekilde küçük görüyorsanız hele çok yanılıyorsunuz, gün gelir o küçük gördüğünüz çocuğunuz size kimsenin öğretmeyeceği bir şey öğretir. Yeter ki siz öğrenmek isteyin… ]]>
Geçtiğimiz Mayıs ayında Marshall Rosenberg’in Şiddetsiz İletişim yaklaşımı bahsetmiştim sizlere. Yazının ardından bu konuyla ilgili o kadar çok olumlu geri dönüş aldım ki, bir defa daha anladım ki dilimizi değiştirmeye gerçekten de ihtiyacımız var! Dilimizi değiştirmekle tam olarak ne anlatmak istediğimi bu defa canlı örneğiyle göstermeye çalışacağım size. Şiddetsiz İletişim eğitimi almış bir annenin, bu yaklaşımı kullanmasıyla birlikte hayatında ne gibi değişimler olduğunu okuyacaksınız.Banu Peters, 2 çocuk annesi, antropoloji okumuş ama çocukların doğumundan sonra çalışmamayı tercih etmiş. Şimdilerde ise Şiddetsiz İletişim gibi hayata anlam katan değerler üzerinde çalışıyor, kendiyle çalışmayı çok seviyor. Banu ile bir arkadaşım aracılığıyla tanıştım ve Şiddetsiz İletişim dilini tam anlamıyla hayatına geçirmeye çalıştığını ve kendi özelinde neler yaptığını, çabalarını görünce sizlerle de paylaşmadan edemedim. Çünkü bana göre, bir uygulama gerçek anlamda hayatınıza soktuğunuzda işlemeye başlar, yoksa alınan eğitimler sadece kağıtta kalmaktan ileriye gidemez. Eminim ki çoğunuz çalıştığınız şirketlerde birçok eğitim alıyorsunuz, belki de kendi özel ilgi alanlarınızda iş dışında da eğitimlere katılıyorsunuz. Ama hadi kendinize dürüst olun, hangi eğitimi tam olarak hayatınıza geçirdiniz?
Banu’nun eğitimden kendi payına aldıklarına bakarsak, aslında kendi ağzından somut olarak hayatına tam olarak kattıkları şöyle; “Duygu ve düşüncelerimi ayırt etmeyi, gerçek olanın duygu olduğu, düşüncenin sadece yargı olduğunu öğrendim. Çevremdeki insanları yargısız, savunmaya ya da saldırıya geçmeden dinlemeyi öğrendim. Artık çocuklarıma da kendileri olabilmeleri için izin veriyorum.”
Aslına bakarsanız yukarıdaki satırlar bile yeterli yani daha başka bir şey söylemeye gerek yok. Eğer Banu gerçekten bunları hayatına geçirdiyse, ki oldukça içten ve gerçekti bana anlattıkları, büyük bir değer katmış öncelikle kendisine. Kendine değer katan kişi, tabiî ki çevresine ve ailesine de o ışığı yansıtır.
Süreci yaşarken oldukça zorluk çektiğinden de bahsetti Banu. İstikrarlı olmanın ve geçmiş kalıplarından sıyrılmanın hiç de kolay olmadığını anlattı: “Başka kalıplarla büyümüşüz, bu kalıpları üzerimizden atmak kolay olmuyor. İğneyle kuyu kazmak kadar zor bir şey. İlişkilerde hep varsayımlar üzerinden gidiyormuşuz örneğin. Bizim kültürümüzde hep dışarıda birileri hata yapar. Trafik vardır, yağmur yağar, öğretmenin kızar, arkadaşın küser. Bir olayı 10 kişiye sor hepsi farklı anlatır. Hepimizin hayata bakış açısı farklı. Geçmişten getirdiğimiz birçok şey var. Ama sen ne kadar donanımlı olursan sisteme dur diyebiliyorsun.
Sen içsel olarak zayıf oldukça dışarıdan gelen etkilere daha açık oluyorsun.”
Banu, kendisiyle bu çalışmaları yapmadan ve bu eğitimi almadan önce insan ilişkilerinde daha çok etiketleyerek değerlendirme yapıyormuş. Sakın hiç de garip bir şeymiş gibi dudak bükmeyin hemen. Etiketlemek o kadar günlük hayatımızın içinde ve o kadar benimsediğimiz bir davranış ki, özellikle çocukluğumuzdan bize öğretilmiş olduğundan kolayca her an hepimiz yapıyoruz bunu. Anında yapıştırıyoruz sıfatlarımızı; Cimri, ukala, uyuz…vb.
Banu bu konuyu şöyle çözmüş; “Etiketledikçe rahatlıyoruz. İhtiyacımız var demek böyle şeye. Yargılamalar hayatımızda böyle devam ediyor. Yapmaya çabaladığım kendimi bunlardan arındırmak. İnsanları davranışlarıyla etiketliyordum ama diğer yandan kendim iyiydim. Şimdi aslında ne öğrendim; ancak kendimden sorumluyum, başkasını değiştiremem. Kendim değiştikçe yargılardan arındıkça, sustukça, dinledikçe, karşımdaki çocuğum da olsa o kişi bana daha fazla açılıyor.”
Kullandığı yeni dil, özellikle çocuklarıyla olan ilişkilerini başka bir boyuta taşımış; “Bayram geldi yemek hazırlarsın ama çocuklar ayak altında olmasın istenir. Misafir gelir en muhteşem sofra kurulur ama çocuk sürece dahil olmamıştır. Aslında hayatın sihri buralarda saklı. Halbuki senin en değerli şeyin çocukların misafir değil ki. Şu anda sürece odaklıyım. Sonuç ne olursa olsun herşey iyi olacak. Herşey çok toz pembe değil ama anların keyfini çıkartmak önemli. Bazen susarak bazen de konuşarak.”
Ve Banu’nun beni en fazla etkileyen cümlesi; “Keşke herkes bu dili konuşmayı öğrense, hayat bu kadar da zor değil”. Evet değil gerçekten de. Hayatı zorlaştıran bizim bakış açımız ve düşüncelerimiz.
Eğer siz de dilinizi değiştirmek isterseniz lütfen alın ve bu kitabı başucunuza koyun;
Marshall Rosenberg – “Şiddetsiz İletişim, Bir Yaşam Dili”. ]]>
Sözü uzatmadan asıl anlatmak istediğim konuya geleyim. Yıllar sonra geçtiğimiz bayram tatilinde Bağdat Caddesi’nde yürürken rastladık Beliz’e ailecek. Ayaküstü sohbetimiz sırasında “Gidiyorum ben” dedi. “Guatemala’ya bir yetimhanede çalışmaya gidiyorum gönüllü olarak.İşten ayrıldım, herşeyi bıraktım!!!!” O an hissettiğim mutlulukla kucaklamışım sımsıkı onu. Şaşırmadım açıkçası. Beliz, hayalleri, amaçları uğruna herşeyi yapabilecek güçte bir arkadaşımdır bilirim. “Yolun açık olsun” dedim, içimdeki derin mutluluk, heyecan o günden beri sönmedi. Şimdi bir de blog yazmaya başladı. Gayet akıcı bir gazeteci kalemine sahip olduğundan çok güzel anlatıyor oraları, çocukları,kendini, yaşadığı yeri… Her postunu ağlayarak, kimi zaman hıçkırıkla birlikte böğürerek okuyorum. Lütfen siz de bu blogu takibe alın, okuyun, ilham alın, o çocukların, ve özellikle de Mayaların sevgisi size de geçsin. Beliz kendisiyle ne kadar gurur duya azdır. İyi varsın arkadaşım.
http://laturcaenguatemala.blogspot.com/
Foto Beliz’in blogundan.
]]>*Yemek yerken arka masadan gelen konuşma; “Böyle uzaydan bir ışık inecekmiş o zaman. İyiler daha iyi olacak. Ama artık kötüler nolur düşün sen”.
*Beyaz Fırın’da çocuk parkında bir anne; “kızım ne biçim davranışların var yani şu yaptığın hareketin bile ayrıca irdelenmesi gerekir. Hadi bakalım şimdi deniz konulu bir resim yapalım”.
*Oyuncakçıda bir çocuk Doğa’ya; “Kızlar Bakuganla oynamaz. Alamazsın sen o oyuncaktan.”
Doğa: “Yoo sen yanlış biliyosun”
*Kahvaltıda Doğa: “Anne büyünce benim ne tür bi çocuğum olur sence?”
*Barbie’nin Moda Masalı Cd’sinde Barbie ve Ken öpüşüyorlar. O an Doğa; “Hah bak şimdi evlenecekler”
*Bayram tatili başladığından beri her sabah uyandığımızda Serdar; “Bugünkü program ne?”
*Dün kahvaltıyı hazırlarken ekmek sepetini yere düşüren ben’den çıkan cümle; ” eee tabii sabahın köründe kalk cindirella oyunu oyna elin kolun tutmaz böyle”
**Maya Burcu 10 Lamat-Tavşan olan Doğa tavşan severken…
]]>Bu söyleşiden kısa olarak İnfomag Nisan sayısında köşemde bahsetmiştim. Bu hali ilk defa alternatifkarma’ya özel. Mustafa Bakır’ın permakültür gibi bir konuyu yaşamına tamamen entegre edip, bu yola gönlünü koyarak destek verdiği projelerin her birimize örnek olmasını diliyorum. Keyifli okumalar!
*Permakültür ile ne zaman tanıştınız ve tam olarak hayatınıza sokma kararını nasıl aldınız? Bu noktada sizi en çok etkileyen ne oldu?
Permakültür’le 1994 yılında bir duyuru panosunda “Permakültür” başlıklı bir yazıyı okuduğumda tanıştım. Tam ne yazdığını hatırlamıyorum ama bir hayli etkilenmiştim. O sıralar mimarlık eğitimim sürmekteydi. İnternet daha yeni yeni yaygınlaşıyordu ve ilk fırsatta permakültürle ilgili taramalar yapıp daha fazla öğrenmeye çalıştığımı da hatırlıyorum. İlk permakültür kitabımı (Permaculture: A Designers’ Manual) 1998 yılında aldım. O yıllara dönüp baktığımda, permakültürün bünyeye yavaş yavaş, damla damla işlemiş olduğunu görüyorum. Mesleki ve eğitim hayatımı derinden etkileyen ve dönüştüren bir etki oldu bu elbette. Mimarlık bölümünden mezun olduğumda peyzaj mimarlığı üzerine yüksek lisans yapmaya karar vermemi permakültüre borçluyum örnek vermek gerekirse.
Bir eşik yada dönüm noktası tanımlamak gerekirse, bu, hocalarım Bill Mollison ve Geoff Lawton’la tanıştığım, 2007 baharında Tazmanya’da, Bill Mollison’ın çiftliğinde katıldığım PPC – Permaculture Practical Certificate – Permakültür Uygulama Sertifikası kursudur. Bu kursta ve ondan sonra her görüştüğümde olabildiğince sade bir dille, şüpheye yer bırakmayan açık istatistiklerle akıl ve vicdan sahibi olduğu iddiasında olan türümüzün tam da bu konularda feci şekilde sınıfta kaldığını vurguladılar. Daha da önemlisi, bunu farkettikten sonra bu noktaya takılıp kalmak, kendini çaresiz ve zayıf hissetmek yada insanlara, tüm canlılara ve dünyaya zarar verdiğini gördüğümüz insanları, oluşumları ve kurumları sadece protesto ederek ve “tüketici” olduğumuz için kaçınılmaz bir şekilde onlara bağımlılığımızı ve dolayısıyla desteğimizi sürdürerek zaman ve enerji harcamaktansa, desteklemek isteyeceğimiz, ahlaklı, yani gerçekten akıl ve vicdan sahibi ve sürdürülebilir oluşumlara ve girişimlere katılmak yada bunların olmadığı yerlerde akıl ve vicdan sahibi diğer insanlarla dayanışıp yerel kültüre ve koşullara uygun benzerlerini kurarak veya başlatarak ve bunlar arasında alışverişi sağlayarak adım adım bu “zararlılar”dan desteğimizi çekmek kadar sade ve etkin bir yol göstermeleridir.
Başka bir deyişle de yaptıkları, şu anın “durum resmi”ni kendinizi daha fazla kandıramayacağınız şekilde çizip önünüze koyarak bu resmin neresinde yer almak istediğiniz sorusuyla sizi baş başa bırakmak – ki bu kısım permakültür eğitimlerinin süre olarak %10′unu geçmiyor – ve “tüketici” değil de “üretici” olmayı seçmeniz durumunda görünür ve görünmez, sürdürülebilir, enerji verimli yapıların nasıl tasarlanıp, kurulup, yönetilebileceğine ve işletilebileceğine bir giriş yapmak – bu kısım da permakültür eğitimlerinin büyük bir bölümünü, süre olarak %90′ından fazlasını oluşturuyor. Permakültürün yeni birşey söylemediğini, halihazırda tüm insanlığın bolluk, barış ve dayanışma içerisinde yaşamasına yetecek bilgi ve birikime sahip olduğumuzu hatırlatıyorlar ve bu bilgi ve birikimin bütünsel, ekosistemik bir tasarım bilimi çatısı altında nasıl birleştirilip etkileşimli bir çeşitlilik oluşturulabileceğini açıklıyorlar. Permakültürü çok önemli ve paha biçilmez derecede değerli kılan asıl nokta bu. En etkileyici tarafı da bu.
O noktadan itibaren herşey beklemediğim kadar hızlandı. 2008 başında Melbourne üniversitesinde yine Bill dede ve Geoff hocanın birlikte verdikleri PDC (Permaculture Design Certificate – Permakültür Tasarım Sertifikası) kursuna katıldım. 2009 başında da bilgi ve deneyim olarak daha da derinleşebilmek için Avustralya Permakültür Araştırma Enstitüsü’nde, Geoff hocanın yanında staj yapmak üzere bir kere daha Avustralya’ya gittim. Stajım sırasında Geoff hocayla birçok permakültür projesi üzerinde çalışma fırsatım ve verdiği PAWT (Permaculture Aid Worker Training – Permakültür Projesi Çalışanı Eğitimi) ve PDCTT (PDC Teacher Training – PDC eğitmen eğitimi) kurslarına da katılma şansım oldu.
*Permakültürün hayatınıza tamamen girmesiyle birlikte yaşamınızda neler değişti?
Tahmin edebileceğimden çok daha meşgul bir insan oldum… Artık Marmariç’te yaşıyor ve tamamen permakültür üzerine çalışıyorum. Avustralya Permakültür Araştırma Enstitüsü işbirliğiyle Türkiye Permakültür Araştırma Enstitüsü’nü de Marmariç’te kurmaktayız. Web sitemiz yayına girdi. Açılışımız ve ilk kursumuz Mayıs sonunda olacak. Okuyucularınız ayrıntıları sitemizden takip edebilirler.
Profesyonal olarak yurtiçinde 3, yurtdışında bir projeye permakültür danışmanlığı yapmaktayım.
Avustralya’ya son ziyaretimde Bill dedeyle “Permaculture: A Designers’ Manual”ın dilimize çevirisi ve yayını için bir sözleşme imzalamıştık. Bu proje üzerinde de çalışmalarımız yoğun bir şekilde sürüyor. 2011 yılı başında yayınlamayı umuyoruz.
*Marmaric projesini genel hatlarıyla anlatır mısınız? Şu an projenin mevcut durumu nedir? hedefler neler?
Marmariç, kent kökenli bir grup arkadaş olarak 2003 yılında başladığımız kırsalda ekolojik bir yerleşim kurma girişimidir. Bu süreçte İzmir’in Bayındır ilçesine bağlı bir köyün terk edilmiş mahallesindeki kullanılmayan ilkokul binası ve öğretmen lojmanını kiraladık, zeytinlikler ve meyve bahçeleri işlemeye başladık, ancak geçtiğimiz yıla dek, aramızdan bir kişi hariç, tam zamanlı yerleşmemiz mümkün olmadı. Ben ve bir arkadaşımın daha permakültür konusunda eğitimler almaya başlamamızla, Marmariç projesinde de kapsamlı ve hızlı değişiklikler yaşandı. Marmariç’teki hedeflerimizi, faaliyetlerimizi ve imkanlarımızı dikkate aldığımızda, buranın bir permakültür eğitim, araştırma ve uygulama merkezine .dönüşmesinin ne kadar isabetli olacağını fark ettik. Hatta bu amaçla bir uygulama ve model geliştirme projesi tasarlayarak UNDP Küresel Çevre Fonu, Küçük Destek Programına sunduk ve projemiz kabul edildi. Geçtiğimiz kasım ayından itibaren bu permakültür odaklı projenin uygulamasını sürdürmekteyiz. Hem genel olarak Marmariç hem de söz konusu proje hakkında kapsamlı bilgiye sitemizden ulaşılabilir.
*Permakültüre ilgisi olan ama daha yakından, profesyonelce ilgilenmek isteyenlere tavsiyeleriniz neler?
Profesyonelce ilgilenmek istesin istemesin, permakültür kavramıyla karşılaşmış ve içeriğini öğrenmek isteyenler için söyleyebileceğimiz iki şey var: Konuyla ilgili bir kursa katılmaları ve bulundukları yerde hemen uygulamaya başlamaları. Permakültür tasarımını uygulamak için kentten kırsala göç etmek veya toprak sahibi olmak bir zorunluluk değildir. Zira permakültür bir tasarım bilimidir, etik temelli bir sistem tasarımı yaklaşımıdır, dolayısıyla sadece tarımla, mimarlıkla, yenilenebilir enerjiyle, hayvancılıkla, ormancılıkla, dernekler ve vakıflarla, alternatif ekonomilerle ya da su ürünleriyle ilgili değildir. Asıl insanla ve insanın insanlarla, tüm canlılarla ve çevresiyle olan ilişkileriyle ve dolayısıyla da bunların hepsiyle ve daha fazlasıyla ilgilidir. İnsanın yaşadığı her yerde, ihtiyaçlarını karşılarken diğer insanlara, canlılara ve çevresine zarar değil yarar sağlayacak şekilde hayatını tasarlaması için yol gösterici bir çerçevedir. Buradan permakültürün dünyamızın temel sorunlarını çözme iddiasıyla hazırlanmış bir “büyük reçete” olduğu sonucu çıkarılmamalıdır. Permakültür kişiden başlar. Komşuların, mahalle sakinlerinin veya dünyanın herhangi bir yerinde bu ilkeleri paylaşan toplulukların dayanışması ve serbest ilişkileriyle yayılır ve çoğalır. Bir “üst tasarım” ya da “toplum mühendisliği” değil kendiliğinden gelişen ve dönüşen, zihni, ilişkileri (örüntüleri) okumak, doğru soruları sormak, gözlem yapmak, sonuç çıkarmak ve bunları mevcut sorunların aşılması için tasarım yapabilmek üzere eğiten bir kültürdür. Daimi kültürdür.
Özellikle profesyonel olarak ilgileneceklerin İlk fırsatta bir PDC kursuna katılmalarını tavsiye ederim. Bunun bir “dönüm noktası” ya da “eşik deneyim” olduğunu vurgulamalıyım, ayrıca PDC, yani Permakültür Tasarım Sertifikası, profesyonel olarak permakültür tasarımı veya danışmanlığı yapmak ve PDC kursu verebilmek için önkoşuldur.
PDC kursu toplam 72 saatlik bir eğitimden oluşur, iki hafta sürer. Günde altı saatlik yoğun bir kurstur ve eğer eğitmen işini iyi yapıyorsa ve siz de biraz olsun alışık olduğunuz düşünme kalıplarını gevşetebilirseniz kurs bittiğinde çok iyi tanıdığınızı düşündüğünüz dünyayı ve hayatı bambaşka gözlerle görüp değerlendireceğiniz garantidir.
PDC kursunu takiben bir permakültür enstitüsünde stajı da şiddetle tavsiye ederim.
Biz ilk PDC kursumuzu, Türkçe PDC kursunu 2011 yılının başında bir zamanda vereceğiz. PDC kursu müfredatını da oluşturan “Permakültür: Bir Tasarım Kılavuzu”nun türkçe yayınlanmasını takiben olması açısından da bu önemli. Ders kitabını kurs ücretine dahil olarak bütün katılımcılara verebilmeyi umuyoruz. O tarihten önce Geoff hocanın bir PDC kursu vermek için gelme ihtimali de var. Yazışıyoruz. Gelişmeleri sitemizden takip edebilirsiniz.
Bu yaz sezonu boyunca TPAE (Türkiye Permakültür Araştırma Enstitüsü) olarak Marmariç’te ayda bir, toplam beş “Permakültüre Giriş” kursu vereceğiz. Bu günde 6 saatten toplam 12 saatlik bir haftasonu kursudur. Stajyer kabulümüz de mayısta başlayacak ve şimdilik önkoşulumuz bizden veya başka herhangi bir eğitmen ya da enstitüden en azından permakültüre giriş niteliğinde bir kurs almış olmak. PDC kursu vermeye başladığımızda da önkoşul PDC – Permakültür Tasarım Sertifikası olacak.
Permakültüre Giriş ve PDC kurslarına katılım için ise herhangi bir önkoşul yoktur. Bütün mesleki geçmişlere ve eğitim düzeylerine hitap eder. Dünyanın ağır koşulların hakim olduğu birçok bölgesinde PDC kursları okuma yazması dahi olmayan katılımcılara verilmektedir.
*Türkiye’de permakültür konusunda bilinç anlamında ne durumdayız? Bu konuda insanları bilgilendirmek, bilinçlendirmek adına yaptığınız çalışmalar var mı?
Son bir yıl içinde ilgi fark edilir bir şekilde arttı. Bu durumu büyük ölçüde arkadaşımız Filiz Telek’in ve Sürdürülebilir Yaşam Kollektifi’nin çabalarına borçluyuz. Sürdürülebilir Yaşam Film Festivalleri önemli bir katkı sağladı. Türkiye permakültür camiası yine Filiz’in başlattığı permakültür-türkiye yahoogrubu ve Facebook’taki Türkiye Permakültür Ağı üzerinden iletişiyor, paylaşıyor. 2009 yılında gerçekleştirilen çalıştaylar ve kurslar da permakültürün duyulmasında ve insanların konuyla ilgili deneyim kazanmalarında bir hayli etkili oldu.
İnsanları permakültürle ilgili bilgilendirmek için elimizden geleni ardımıza koymuyoruz. TPAE’nü kurmaktaki amacımız da bu. Şu anda Bill Mollison’ın iki kitabı dilimizde yayına hazırlanıyor. Biri bizim çevirisini halen yürüttüğümüz “Permakültür: Bir Tasarım Kılavuzu” diğeri de Sinek Sekiz’nin yayınlamak üzere olduğu “Permakültüre Giriş”. Sinek Sekiz’deki arkadaşlarla dayanışma içerisinde çalışıyoruz ve kitap çıktığında, yine kurs ücretine dahil olmak üzere Permakültüre Giriş kurslarımızda katılımcılarımıza birer adet dağıtmayı umuyoruz.
2010 yılı için kurs ve çalıştay programı geçen yıla göre daha da zenginleşmiş durumda. Arkadaşımız Deniz Dinçel’in çabalarıyla 12 haziranda, dünyanın önde gelen permakültür tasarımcılarından ve eğitmenlerinden olan Max Lindegger bir haftalık bir permakültür kursu vermek üzere Türkiye’ye geliyor. Kurs bizim de desteğimizle Marmariç ekibinden Mete Hacaloğlun’un CanSu organik süt sığırcılı çiftliğinde ve uygulamalı bölümleri de TPAE’de yapılacak. Fransa Halk Permakültür Üniversitesi’nin kurucularından Steve Read bu sezon da, biri Yunus Emre Permakültür ve Yoga Çiftliğinde, diğeri de Dumalıdağ Dutlar Ekoköyünde olmak üzere iki PDC kursu verecek. Ağustosta da Türkiye’nin ilk permakültürcülerinden Emet Değirmenci’nin vereceği oldukça zengin içerikli bir kurs da var. Her geçen gün ilgilenenler de sunulan seçenekler de çoğalıyor. Bu da olması gereken birşey çünkü permakültür insanlar tarafından benimsendiği, aktarıldığı ve insanlar arasında dayanışmaya vesile olduğu ölçüde fayda sağlayabilir.
İLGİLİ LİNKLER
Türkiye Permakültür Araştırma Enstitüsü: http://permacultureturkey.org
Marmariç: http://marmaric.org
Tagari Yayınları ve Permakültür Enstitüsü (Bill Mollison’ın sitesi): http://www.tagari.com
Avustralya Permakültür Araştırma Enstitüsü: http://permaculture.org.au
ABD Permakültür Araştırma Enstitüsü: http://www.permacultureusa.org
Ürdün Permakültür Araştırma Enstitüsü: http://www.permaculturejordan.org
Sinek Sekiz Yayınevi: http://sineksekiz.wordpress.com
Max Lindegger kursu için Facebook’da arama yapınız.
Filiz Telek: http://kolektifbilinc.wordpress.com
http://surdurulebiliryasam.wordpress.com
http://barakam.blogspot.com
Emet Değirmenci: http://kendineyeterlitoplum.wordpress.com
Dumanlıdağ Dutlar Ekoköyü: http://www.dutlarekokoyu.com
*** Fotoğraflar marmaric.org sitesinden.
]]>İkisinin de üzerinde incecik hırka var sadece. İkisi de sigara üstüne sigara içiyor. Birinin yüzü çok düşük ama belli ki kırgın, bunalımda yani. Sonra konuşmalardan anlıyorum ki “çıktığı çocuk” terk etmiş. Diğeri aynen şöyle diyor nasihat olarak; “Senin bu ara evden dışarı atman gerek kendini biraz. Araba kullan mesela biraz. Bak geçenlerde ben kardeşime kızdım, arabaya bindim açtım müziği sonuna kadar. Acayip iyi geldi.” Diğeri halen boynu bükük oturmakta. Birara şubat tatili planları yapmaya başladılar. Nasihat verenin anneleri tatile gidiyormuş da ne yapsaymış da, planlamak gerekirmiş de… daha neler neler…
Sohbetlerini duymadan önce üzerlerindeki incecik hırkalarla üşüdükleri ve içtikleri sigaralar için üzüldüm. Sohbetlerini duyduktan sonra ise ufak bir tebessüm kondu yüzüme. Kendi hallerim geldi gözümün önüne, annemin saçını başını yolacak derece benimle mücadele ettiği o yıllar. İncecik hırkalarla dışarı çıkışlarım, simsiyah kıyafetlerim, gizlice odamda Mina ile sigara içip evdeki pembe peçetelere sarıp sönmüş sigara izmaritlerini camdan aşağı attığımız ve sonra kapıcının anneme “sizin camdan pembe peçetelere sarılı sigara izmaritleri atılıyor” demesi, kış günü sırf anneme inat olsun diye okula giderken giydiğim soket çoraplar…daha neler neler…
Hele birşey aklıma geldi ki bütün gün güldüm; Annem ilkokul öğretmeni olduğundan erken saatte derste olabilmek için Onur ve benim kahvaltımızı erkende hazırlar çıkardı evden. Biz de servisimiz gelene kadar kahvaltı eder inerdik aşağı servis beklemeye. Fakat kahvaltıda her sabah bir katı yumurta ve bir koca kupa süt olurdu. Babam çok disiplinliydi yemek konusunda, özellikle süt ve yumurta mutlaka yenecekti. Fakat sabah sabah o yumurta ve süt nasıl da fena gelirdi bize. Ben birara baktım olacak gibi değil içemiyorum sütü midem kalkıyor. Başladım sütleri çeşmeye dökmeye her sabah. Fakat bir yandan Onur’dan da gizliyorum, örnek almasın beni diye:) Sonra tabii o da gördü aynısını yapmaya başladı. Ve bir süre sonra yumurtaları da buzdolabının arkasına gizlemeye başladık. Bu böyle 1 hafta kadar devam etti sanırım. Sonunda bizim temizliğe gelen kadın kokuyu alıp buzdolabını çekerek malum görüntüye ulaştı. Eee tahmin edersiniz ki oldukça fazla azar işitmiştik bu yüzden. Ama halen ne zaman katı yumurta görsem ya da pişirsem bu gelir aklıma:)
Bütün gün bunları düşünüp durdum akşam annemleri aradım. “Nabersiniz” dedim. “Eee iyiyiz 35. yılımızı kutluyoruz” dediler. Bu kadar saksılık olmaz nasıl da unuttum yıldönümlerini. Nice 35 yıllara kuzulara!
Tarihler ve saat konusunda problemliyim bu aralar:) Zamanı şaşırıyorum sürekli.
Not: Geçen hafta Doğa çekmişti bu fotoyu.
]]>
Bugün kendimle ilgili yeni bir duygunun farkına vardım, tam buraya yazacakken, biraz blog okumak istedim ve baktım Sardunya ile bugün aynı şeyleri düşünmüşüz, hissetmişiz. Biz Anatema kadınları böyleyiz, boşuna değil biraraya gelişimiz, düşüncede hep benzer frekanslardayız.
Önce sabah Doğa’yı okula bıraktıktan sonra suçluluk duygusu hafiften kendini göstermeye başladı. Tatilde alışmışım sürekli yanıbaşımda sarılıp öpmeye. Bir an elim boş kaldı. Koca gün ne yaparım diye düşündüm. Oysa ki yapacak o kadar çok işim varken… Sonra uzunca bir yürüyüş sırasında fark ettim ki bu duyguyu yaratan benim. Yani suçlu hissedecek birşey yok tabiki de. Neden suçlu olabilirim ki? 3 yıl boyunca herşeyiyle ilgilenip yuva yaşına kadar getirebildiğim için gururlu olabilirim ancak. Benzer bir duygu yaşayan her kim varsa lütfen siz de gurur duyun kendinizle. Çalışan çalışmayan her anne için gurur duyulacak bir şeydir çocuğunu okul çağına getirebilmek.
Zaten bir süredir günümüz annelerinin, ki buna ben de dahilim, çocuklarımızı fazlasıyla şımartarak büyüttüğümüzü düşünüyorum. Tatilde de aynı şeyi hissettim. “Yemek yemiyor musun canım, hadi boyama yaparak yiyelim mi?” derken buldum kendimi. Durdum öylece. “Yemezsen yeme sen bilirsin” dedim bıraktım. Yani sıkılmasınlar diye sürekli bir aktivite yaratma peşindeyiz hepimiz. Bugün okullar açıldı ve birçok anne-çocuk gördüm ellerinde çikolatalarla, çubuk krakerlerle yollarda yürüyen. Büyük ihtimal anneler çocuklarını okuldan almaya giderken sürpriz yapmak isteyip ceplerinde çikolata ile gidiyorlar. Biliyorum çünkü ben de yaptım aynı şeyi. Özellikle geçen yıl Doğa yuvaya ilk başladığı zamanlarda kendi suçluluk duygumu yenebilmek için okul çıkışı kitapçıya götürüyordum çocuğu. Ama baktım ki olacak gibi değil. Neredeyse her yuva çıkışında köşedeki kitapçıdayız. Sonra, kimi zaman “Param bitti” kimi zaman da “eve gitmemiz gerek” şeklinde tavrımı koyarak bıraktım bunu yapmayı. Ama oldukça zor oldu bu konuda kendimi eğitmem. Çünkü insan anne olunca maddi manevi sürekli bir fedakarlık yapma psikolojisi içinde yaşıyor. Doğa geçen yıldan buna o kadar alışmış durumda ki halen okuldan alırken “ne sürprizin var bugün” diyor bazen. Fakat bu yıl en fazla çantamdaki sakızım oluyor onunla paylaştığım ya da eve geldiğimizde içeceği bir bardak meyve suyu. Tabiki çikolata da yiyoruz ama sürpriz olarak değil. Sürprizin kelime anlamını öğrendik artık ikimizde:)
Yalnız geçenlerde ne yaptığımı anlatmazsam çatlarım. Baktım ki ertesi gün okulda ikindi kahvaltısında dondurma varmış. Şimdi bizde beyin “dondurma yiyen çocuk hastalanır”a kilitli ya. Halbuki olumlu telkin yap be kadın çocuğa desene “Dondurmamı sağlıkla yiyorum ve okuluma gidiyorum”. Ama yok hep diyorum ya anne olunca telkin falan hikaye herşey “an”ların farkında olmakta ve kendini gözlemlemekte gizli. Veee bir gece öncesinden iletişim defterine aynen şöyle bir not yazdım; “Doğa, dondurmayı çok sever ve çok hızlı yer. Lütfen yavaş yemesini sağlar mısınız ki hasta olmasın?” Gülün gülün evet ben de çok güldüm sonra çok utandım kendimden ama silemedim de notu. Notu o şekilde orada yazılı görmek aslında kendime getirdi beni. Gece yatarken düşündüm ve dondurma ile ilgili bütün olumsuzluzlukları attım beyimden. Ne yapabilirim bütün çocukluğum boyunca böyle söylenmiş bana “Aman dondurma yersen boğazların şişer”. Halbuki bugün üst solunum yolları hastalıklarının birçoğunda mikroplar ölsün diye dondurma tavsiye ediliyor. Çocukluğumuzdan bilincimize yerleşmiş alışkanlıkları silmek bu kadar zor oluyor işte.
Bu nedenledir ki çocuklarımızı uyarırken, severken, onlarla oyun oynarken kullandığımız kelimelere çok dikkat edelim. Çünkü direkt bilincine işleniyor söylediklerimiz. Örneğin geçen gece Kıbrıs’tan dönüyoruz havaalanındayız. Arkamdaki bir çocuk kendi kendine bir şarkı mırıldanıyor. Ben de döndüm kim söylüyor diye baktım ve gülümsedim. Ama çocuk hemen o saniye annesinden “sus artık gürültü yapıyorsun” şeklinde azarı işitti. O kadar utandı ve mahçup oldu ki, eminim bir daha şarkı söylemek istediğinde “acaba annemi yine kızdırır mıyım ya da gürültü yapar mıyım” diye düşünecek. Bunlar çok ufak ayrıntılar ama hayatımızın kodları çocukluğumuzda gizli bunu unutmamak gerek.
Tam da denk geldi konuyla ilgili de çok güzel bir kitap okuyorum bugünlerde; Kemal Sayar – “Herşeyin Bir Anlamı Var”. Kendisi alanında oldukça donanımlı bir psikiyatr. Şöyle yazıyor kitapta bir bölümünde;
“Çocukların özdenetimli ve nasihat ettikleri şeyi kendileri uygulayabilen anne-babalara ihtiyacı vardır. Çocuklar, yüceltilen bir anne-babanın değerlerini içselleştirmek suretiyle bir bilinç geliştirirler. Anne-babalar, doğruyu yanlıştan ayırt edebilen çocukları olsun istiyorlarsa, sadece onlara telkin veren değil, çocukların beğendiği kişiler de olmalıdır. Şükran duygusunun yokluğu, günümüz çocuklarında giderek salgın halini alıyor. Anne-babalar çocuklarına yeterinde zaman ayıramıyor. Bu durumda suçluluk duygusu, yeni elbise ve oyuncaklarla telafi edilmek isteniyor. Çocuklarımız sizden birşeyler ister hale geldiklerinde, şükran duyguları körelmeye başlar. Onlara iyi şeyler için beklemek gerektiğini, vermenin ve paylaşmanın neşesini, basit hediyelerden zevk almayı öğretmemiz gerek. Hayatın içinde organik çocuklar yetiştirmek, günümüz anne-babaları için bir borç.”
]]>Kendimle inceden inceye hesaplaştığım farklı bir dönemdeyim yine bu aralar. Bu defa daha çok yazılarımla ilgili. İçimdekileri tam olarak çıkaramıyormuşum gibi geliyor. Sanki boğazımda düğümlenmiş birşeyler var, biri sırtıma vursa biraz çıkıverecekler. Bir yandan da okuyorum, araştırıyorum ama buraya alıntı koymak da saçma gelir oldu. Yani onu da yargıladım kendimde. Herşey saçma gelir oldu yani anlayacağınız.
İşte böylesine kendimle gelgitler yaşarken, yazacak birşey bulamazken baktım benim yargıçlardan birkaçı yorum yazmış bana.
Evet evet şaşırmayın anladınız siz. Aynen öyle demek istiyorum.
Beni yargılayanları diyorum ben yarattım.
Ve işte buradan çok teşekkür ediyorum onlara.
Güzel bir ışık yandı bende yine tam da şimdi burada.
Bir defa daha anladım neden burada olduğumu, asıl amacımı.
]]>Bir yandan bağırırsın bir yandan üzülürsün bağırdığına, diğer yandan kendine kızarsın neden koltuk örtülerini örtmedin diye. Bir diğer yanın der ki “örtmesen ne olacak örtüleri, koltuk bu alt tarafı kirlensin”. Ama yine de kendini çocuğa bağırırken yakalarsın. Bir an durursun, bakarsın kendine ve şu gelir aklına; 12-14 yaşlarındaydın, balkona kahvaltılıkları taşımakta annene yardım ederken reçel tabağını ters çevirmiştin yere ve nasıl bir azar işitmiştin annenden. Halen hatırlıyorsun ya ne kadar üzmüştü seni bu yüzden azarlanmak. Sen şimdi ne bağırıp durursun çocuğa koltuğu lekelediği için? Hadi bakalım suçluluk duygun daha bir kabardı şimdi…
Yarım saat sonra yatak odasında öyle duruyorum, sakinleşmek için. “Annecimmmm, neredesin seni arıyordum ben de” diyerek geldi. Sarıldı sıkıca, öptü, sevdi beni. Anladı ki bu kadın gergin. Bu gökyüzü hareketleri gerdi bu kadını fena, 2 haftadır böyle. “Pardon Doğa’cım biraz fazla sinirlendim, ama sen de beni dinlemedin” dememle “seni çok seviyorum anneciğim” diye sarıldı boynuma.
Koşulsuz sevgi bu işte.
Fotoyu dün annem çekmişti.
Sonra biz de Doğa ile onu çekmiştik. Annemle en güzel yıllarımızı yaşıyoruz Doğa doğduğundan beri. Ergenlikten başlayarak çok didiştik, çok kavgalar ettik. Halen didişiyoruz arada ama gülme krizine giriyoruz sonra. Yani annem disiplinli bir anneymiş, kuralları varmış, bana kızmış, bağırmış da nolmuş sevgim azalmış mı ona? Yok tam tersi katlanmış sevgim gün be gün hiçbir yere sığmaz olmuş. Hahhaha anlayın işte bu da bana günün tesellisi:)
]]>